Hướng Dẫn Dạy Trẻ Tự Kỷ Tại Nhà Phần 1



Hỗ Trợ Phụ Huynh Dạy Trẻ Tự Kỷ Tại Nhà

Website: Dạy Trẻ Tự Kỷ Tại Nhà    Fanpage: Dạy Trẻ Tại Nhà

Nguồn bài viết: 

Tài liệu: Chương trình ngôn ngữ ứng xử cho bé

Tác giả:  Cindy Peters

Người Dịch: Mẹ Công Tài liệu thuộc sở hữu của CLB Tự Kỷ Hà Nội

Xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến Mẹ Công người đã dịch và trao tặng cho CLB tự kỷ Hà Nội. Để tài liệu quý báu này hôm nay đến được tay phụ huynh cũng như những người đang làm công tác can thiệp cho trẻ tự kỷ – những người luôn mong muốn các con tiến bộ!


  1. CHƯƠNG TRÌNH NGÔN NGỮ ỨNG XỬ

 

  1. ABA/VBA là gì?

 

ABA là môn khoa học Phân tích hành vi ứng dụng.  Phương pháp này cho ta cơ sở để nhìn nhận hành vi của con người, cái gì dẫn đến hành vi đó và làm thế nào để điều tiết hành vi.  Nó cũng cho ta cơ sở của kỹ năng sư phạm mới (các hành vi cần gia tăng). Các thông tin cơ bản cần nắm khi áp dụng phương pháp sư phạm này gồm: Uốn nắn hành vi; Nhắc; Xoá nhắc; phân đoạn & xâu chuỗi và phân cấp các vật thưởng/khuyến khích bé. Duới đây là những diễn giải đơn giản cho các nội dung này:

 

  • Uốn nắn hành vi: Là quá trình chúng ta dần dần thay đổi hành vi hiện tại của trẻ thành hành vi ta mong đợi. Điều này thường được thực hiện bằng cách điều chỉnh các yêu cầu truớc khi thưởng cho bé. Ví dụ, nếu bé đang học nói từ, ta sẽ yêu cầu bé sờ vào đồ vật đó rồi mới cho bé. Sau đó, ta sẽ yêu cầu bé nói âm đầu, âm tiết, và cuối cùng cả từ.

 

  • Nhắc: là phần giúp bé của giáo viên để bé trả lời đúng. Một trong những khác biệt chính giữa chương trình ABA truyền thống và mô hình VB là việc sử dụng phương pháp “học không lỗi” trong mô hình VB và  phương pháp “sai, sai, rồi mới nhắc nội dung đúng” trong mô hình ABA truyền thống.  Nhắc có thể dùng các hình thức can thiệp khác nhau từ giúp bé toàn phần, làm mẫu, nhắc bằng lời, bằng hình ảnh, chỉ đến nhắc gợi ý như nói vật gần giống. Chúng ta nên nhắc với can thiệp tối thiểu để giúp bé. Ví dụ khi mới dạy bé sờ một vật hoặc tranh, bạn có thể phải cầm tay bé đặt lên vật.

 

  • Xoá nhắc: Đây là phần quan trọng để dạy bé KHÔNG lệ thuộc vào nhắc. Cần loại bỏ dần các kiểu nhắc cho đến khi bé tự trả lời đúng mà không cần nhắc. Vẫn ví dụ trên, nếu chúng ta muốn dạy bé sờ vào quả bóng, đầu tiên ta nên bắt đầu bằng việc cầm tay bé đặt vào quả bóng, sau đó chạm vào khuỷu tay bé và chỉ quả bóng… đến khi bé có thể tự sờ bóng khi được yêu cầu. (hầu hết các bé không cần ta nhắc nhiều khi dạy sờ vào một vật)

 

  • Phân đoạn và xâu chuỗi: nghĩa là các kỹ năng được chia nhỏ rồi xâu chuỗi lại. Xâu chuỗi tiến hoặc lùi đều là hai kỹ thuật dạy thường được sử dụng khi dạy bé một kỹ năng mới. Ví dụ của xâu chuỗi tiến là muốn dạy trẻ nói 1 câu thì ta dạy từng từ một (Hãy nói “Con”, rồi “Con yêu”, sau đó “Con yêu mẹ”). Nếu theo phương pháp xâu chuỗi ngược, ta dạy bé nói “Mẹ”, “Yêu mẹ” rồi đến “Con yêu mẹ”

 

  • Phân cấp phần thưởng: Đây có lẽ là phần quan trọng nhất trong kỹ thuật dạy. Đó là cách đáp lại hành vi của bé để bé gia tăng hành vi đó. Từ “phân cấp” nhằm chỉ các mức độ thưởng khác nhau tùy theo hồi đáp của bé. Bài tập khó thì phải thưởng nhiều còn bài dễ thì thưởng ít hơn. Chúng ta phải thay đổi cấp độ thưởng có hệ thống để bé sẽ hồi đáp thích hợp với tần suất thưởng gần với môi trường tự nhiên hơn (thỉnh thoảng) và dưới dạng tự nhiên hơn (mang tính xã hội như lời khen)

 

  • Phương pháp dạy trắc nghiệm chuyên biệt  là gì? Là kỹ năng dùng trong cả chương trình ABA truyền thống và ngôn ngữ ứng xử. Kỹ năng này bao gồm:

 

  1. Chia nhỏ các kỹ năng ra từng phần
  2. Dạy 1 tiểu kỹ năng đến khi thành thạo
  3. Dạy tập trung
  4. Nhắc rồi xoá nhắc khi cần thiết
  5. Sử dụng kỹ thuật thưởng

 

Mỗi giờ học là các thử nghiệm liên tục, và mỗi thử nghiệm có phần mở đầu riêng biệt (hướng dẫn), hành vi (hồi đáp của bé) và hậu quả (vật thưởng hoặc nhắc và xóa nhắc).


Hỗ Trợ Phụ Huynh Dạy Trẻ Tự Kỷ Tại Nhà

Website: Dạy Trẻ Tự Kỷ Tại Nhà    Fanpage: Dạy Trẻ Tại Nhà

Nguồn bài viết: 

Tài liệu: Chương trình ngôn ngữ ứng xử cho bé

Tác giả:  Cindy Peters

Người Dịch: Mẹ Công Tài liệu thuộc sở hữu của CLB Tự Kỷ Hà Nội

Xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến Mẹ Công người đã dịch và trao tặng cho CLB tự kỷ Hà Nội. Để tài liệu quý báu này hôm nay đến được tay phụ huynh cũng như những người đang làm công tác can thiệp cho trẻ tự kỷ – những người luôn mong muốn các con tiến bộ!

Bình luận

bình luận

Hướng Dẫn Dạy Trẻ Tự Kỷ Tại Nhà Phần 1
Đánh giá bài viết

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*