TỔNG HỢP CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÁT TRIỂN GIAO TIẾP VÀ NGÔN NGỮ CHO TRẺ TỰ KỶ



Hỗ Trợ Phụ Huynh Dạy Trẻ Tự Kỷ Tại Nhà

Website: Dạy Trẻ Tự Kỷ Tại Nhà

Fanpage: Dạy Trẻ Tại Nhà

Nguồn bài viết: Lê Thị Thanh Xuân – Chuyên viên âm ngữ trị liệu


TỔNG HỢP CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÁT TRIỂN GIAO TIẾP VÀ NGÔN NGỮ CHO TRẺ TỰ KỶ

Trong khi chia sẻ với quý phụ huynh trong nhóm những video về ABA, tôi có viết vài dòng về phương pháp này kết hợp với các phương pháp khác. Sau khi viết xong thì tôi phát hiện ra rằng không phải chỉ “vài dòng” mà cả một bài viết! Đó là “hoàn cảnh ra đời” của bài viết này. Mời quý phụ huynh đón xem.

Chuyên viên ABA khi được đào tạo bài bản là những nhà trị liệu có nghề, làm việc rất chuyên nghiệp và không áp lực lên trẻ bao giờ. Họ cũng có chờ đợi để trẻ có cơ hội “tỏa sáng”. Các mẫu ngôn ngữ của họ rất ổn định, xúc tích, và ngắn gọn phù hợp với độ tuổi của trẻ. Cách họ thưởng (reinforcement) rất tuyệt vời.
Tuy nhiên phương pháp nào cũng có nhược điểm. ABA truyền thống giúp trẻ phát triển các hành vi khác nhau một cách BIỆT LẬP trước khi trẻ học cách sử dụng các hành vi đó trong môi trường tự nhiên. ABA thực hiện chủ yếu trên bàn, nhà trị liệu hay người lớn DẪN DẮT trẻ và QUYẾT ĐỊNH những điều trẻ sẽ học. ABA dạy cho trẻ LÀM THEO HƯỚNG DẪN của người lớn và ÍT KHÁI QUÁT HÓA. Nghiên cứu chỉ ra rằng, giao tiếp kiểu LÀM THEO HƯỚNG DẪN sẽ dẫn đến việc trẻ ÍT KHỞI XƯỚNG, THỤ ĐỘNG. Trẻ giao tiếp chỉ để đáp lại khi được hỏi hay người khác khởi xướng trước, như trong các phỏng vấn hỏi – đáp, và trẻ có xu hướng trả lời câu hỏi ngắn gọn hơn.
Những nhược điểm của ABA có thể được bổ sung bởi Hanen- More Than Words. Với More Than Words, trẻ thường xuyên QUYẾT ĐỊNH những điều trẻ sẽ học và người lớn sẽ dùng các ĐIỀU YÊU THÍCH của trẻ để dạy trẻ trong TẤT CẢ CÁC HOẠT ĐỘNG HÀNG NGÀY bao gồm chơi đùa, ăn uống, vệ sinh, xem sách, đi chơi… (ABA hiện nay cũng có khuynh hướng sử dụng môi trường học tập tự nhiên.)

Cả ABA và More Than Words đều có thưởng cho trẻ. Với ABA truyền thống, nhà trị liệu đưa ra mệnh lệnh và trẻ đáp lại. Nếu trẻ đáp lại đúng, trẻ sẽ được thưởng. More Than Words và ABA theo phương pháp mới đều dùng các phần thưởng mang tính tự nhiên. Nếu trẻ yêu cầu cái trẻ muốn, trẻ sẽ có nó và đó là phần thưởng của trẻ.

More Than Words và ABA đều có cam kết về thời gian. More Than Words hướng dẫn cho cha mẹ tận dụng mọi cơ hội trong ngày và dùng các chiến lược trong More Than Words để khái quát hóa những điều trẻ đã học với ABA.

Bên cạnh ABA và More Than Words, phụ huynh cũng có thể sử dụng PECS (Picture Exchange Communication System). Tất cả các trẻ ASD đều có rối loạn giao tiếp và phát triển ngôn ngữ đặc biệt là ngữ dụng (dùng ngôn ngữ chức năng) nên PECS là một trong những phương pháp hữu ích. PECS dựa trên nguyên tắc của ABA, ứng dụng trong môi trường tự nhiên. PECS có thể kết hợp được với các phương pháp khác như ABA, và đặc biệt là More Than Words.

PECS là phương pháp dạy kỹ năng giao tiếp sớm cho trẻ thông qua dùng hình ảnh. PECS dạy trẻ cách giao tiếp chức năng và dạy trẻ cách KHỞI XƯỚNG giao tiếp. Trẻ dùng TRANH ẢNH để trao đổi điều trẻ muốn. Đối với người giao tiếp với trẻ, PECS giúp họ hiểu các thông điệp của trẻ muốn đưa ra.
Công cụ hỗ trợ thị giác (Visual supports) cũng quan trọng không kém( có bài viết sau).

Một phương pháp nữa là ký hiệu từ khóa- (key words signs- KWS ): sử dụng các ký hiệu bằng tay và các điệu bộ tự nhiên để hỗ trợ trẻ giao tiếp. Ký hiệu từ khóa của một ngôn ngữ phát triển dựa trên ngôn ngữ ký hiệu dành cho người khiếm thính của chính ngôn ngữ đó. (sẽ có một bài chuyên về ký hiệu từ khóa)

Trẻ chỉ học thành công với ĐIỀU trẻ THÍCH NHẤT, NGƯỜI trẻ THÍCH NHẤT và MÔI TRƯỜNG trẻ THÍCH NHẤT. Do đó phát triển ngôn ngữ và giao tiếp của trẻ cần dựa trên các đặc điểm và hoạt động của trẻ; trong đó các sở thích cảm giác của trẻ, kiểu học của trẻ và kỹ năng chơi của trẻ vô cùng quan trọng. Chính vì thế ĐIỀU HÒA RỐI LOẠN XỬ LÝ CẢM GIÁC cho trẻ là cơ hội phát triển ngôn ngữ và giao tiếp vô cùng hiệu quả. Hoạt động trị liệu đóng một vai trò quan trọng trong quá trình can thiệp cho trẻ. Ngoài các vấn đề dạy cho trẻ các kỹ năng độc lập, vận động tinh, kỹ năng chơi, kỹ năng ghi nhớ và nhận thức, hoạt động trị liệu còn có chương trình điều hòa rối loạn xử lý cảm giác cho trẻ (tương tự tâm vận động). Do đó âm ngữ trị liệu và hoạt động trị liệu/ tâm vận động giống như đôi song ca nam nữ, hỗ trợ cho nhau trong khi làm việc với trẻ ASD.
Ngoài ra, lĩnh vực tâm lý là một lĩnh vực rất cần thiết. Trẻ em là một CON NGƯỜI nên trẻ cần được TÔN TRỌNG, trẻ tự kỷ là trẻ có NHU CẦU ĐẶC BIỆT nên cần có thời gian và quá trình dài hơi cho trẻ “ trải nghiệm thế giới”. Phụ huynh tránh nôn nóng và áp lực lên trẻ, điều ấy làm cho trẻ quá tải và dẫn đến nhiều hệ lụy về sau.
Cuối cùng “ Tình yêu sẽ dẫn lối” như một FB đã trích dẫn. “Từ trái tim sẽ đến trái tim”; chính phụ huynh là những người quyết định cuộc đời của con chứ không phải ai khác vì không ai hiểu con bằng cha mẹ. Đội ngũ chuyên môn chúng tôi sẽ đồng hành cùng phụ huynh và các con vì chúng tôi chẳng còn công việc nào khác ngoài công việc đang làm cùng phụ huynh.


Hỗ Trợ Phụ Huynh Dạy Trẻ Tự Kỷ Tại Nhà

Website: Dạy Trẻ Tự Kỷ Tại Nhà

Fanpage: Dạy Trẻ Tại Nhà

Nguồn bài viết: Lê Thị Thanh Xuân – Chuyên viên âm ngữ trị liệu

Bình luận

bình luận

TỔNG HỢP CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÁT TRIỂN GIAO TIẾP VÀ NGÔN NGỮ CHO TRẺ TỰ KỶ
Đánh giá bài viết

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*